1/ Generalne od strony podmiotowej i nieskonkretyzowane przedmiotowo ustawowe zobowiązanie do zapłaty podatku lub opłaty ciążącej na podatniku; cechy:
· powstaje wyłącznie ex lege
· nakładany wyłącznie na podatnika
· źródłem może być tylo ustawa podatkowa
· nie może być zmieniony, zlikwidowany czynnością prawną
· nie podlega sukcesji lub przeniesieniu na inny podmiot
· niezbędna przesłanka powstania zob.pod. oraz bezwzględna przesłanka powstania prawa do zwrotu podatku
· wygasa z ustaniem bytu prawnego lub faktycznego podatnika lub uchylenie ustawy
!!! nie wygasa, gdy podatnik korzysta z ulgi i nie powstaje zob.pod.
2/ Ustawowy charakter – tylko ustawy podatkowe:
- nie może być zniesiony lub przekształcony czynn.pr., umową, dec.adm., wyrokiem sądu
- nie można znieść lub przekształcić inną ustawą
- powstaje ex lege i już nie wygasa – może się przekształcić w zob.pod. lub zwrot pod.
- uchylenie przez uchylenie ustawy podatkowej, która go nałożyła
3/ Domniemanie powszechnej znajomości obowiązków podatkowych – podatnik, jak i org.pod. wiedzą o fakcie powstania ob.pod. – zaistnienie przesłanek:
- podmiotowych – określony podmiot spełnia kryteria podatnika danego podatku
- przedmiotowe: zaistnieją fakty, zdarzenia, z kt. prawo wiąże powstanie obowiązku pod.
* czasem może być niedostrzeżony – zgłoszenie obowiązku podatkowego – podatnik do org., ale zanika ta instytucja
4/ Skutki braku powstania ob.pod. – zob. podatnika nie istnieje, wpłata podatku jest nadpłatą i odwrotnie, gdy brak ob.pod., a otrzymano zwrot podatku – nie jest to zaległość, ale obowiązkowy zwrot (w Polsce traktowana na równi z zaległością)