1/ Charakter indywidualny i skonkretyzowany – na podatniku lub jego sukcesorze, ewentualnie jako zaległość pod. na os.3 odpow. za zaległości pod.
- zob.pod. są też zaległości podatkowe – podatki niezapłacone, których termin płatności już upłynął
- warunek powstania – istnienie obowiązku podatkowego
- może ciążyć na podmiotach nie będących podatnikami (nie ciąży na nich ob.pod.) ® są to:
- sukcesor prpod. podatnika
- osoby trzecie odpowiedzialne za zaległości pod. podatnika
2/ Powstanie zob.pod.
-ex lege (ZASADA)
- z mocy doręczonej podatnikowi decyzji konstytutywnej wydanej przez org.pod. lub inny uprawniony (WYJĄTEK)
* w konkretnym podatku mogą występować oba – powstaje ex lege, na mocy decyzji jako sankcja prpod.
3/ Decyzje określające zobowiązanie (zaległość podatkową) -gdy powstaje ex lege, też mogą być wydawane decyzje org.pod. – deklaratoryjne, określają wielkość zobowiązania (zal.pod.)
-wydawane przed i po powstaniu zob.pod. (w Polsce nie ma tych przed ex lege)
- samodzielne obliczanie kwoty podatku przez podatnika ryzykowne – ewolucja w stronę decyzji przed powstaniem zob.pod. jako decyzji informacyjnych