1/ Podmiot zobowiązny faktycznie dokonał do budżetu wpłaty w sposób nienależny lub w kwocie wyższej od należnej; także, gdy zwrot podatku jest dokonany nienależnie lub wyższy
- głównie w podatkach powstających ex lege, gdzie ryzyko pomyłki jest duże
2/ Klasyfikacja nadpłat:
· wynikające z błędnych obliczeń co do samego faktu wpłaty albo jej wysokości, a popełnił je zobowiązany do wpłaty
· nadpłaty “systemowe” wynikające z prawnej konstrukcji zaliczek na podatek, bo ich suma jest wyższa niż zob. za okres podatkowy
· wynikające ze stwierdzenia nieważności albo uchylenia, zmiany decyzji ustalających zob. lub określających zal.pod. albo określających należności od płatników lub inkasentów
· wynikające ze stwierdzenia niekonstytucyjności lub sprzeczności z ustawą aktów normatywnych na podstawie których dokonano nienależnej wpłaty podatku
· będące skutkiem nadmiernej lub nienależnej wpłaty (zwrotu) nadpłaty
· będące skutkiem nienależnej lub nadmiernej wpłaty (zwrotu) kwoty zwrotu podatku
3/ Obowiązek zwrotu nadpłaty – muszą być zwrócone temu, kto dokonał wpłaty
- wcześniej podlegały zwrotowi tylko podatnikom
- Ord.pod.: możliwość również dla następców prpod.
- wyłącznie w formach pieniężnych:
· zaliczenie nadpłat na zaległe lub bieżące zob.pod. albo należności od płatników lub inkasentów (albo następców)
· wypłata w pieniądzu podmiotowi uprawnionemu (gotówkowo lub bezgotówkowo, ale niedopuszczalne w innych formach)
· zaliczenie nadpłat na przyszłe zobowiązania (należności) podmiotu uprawnionego do zwrotu (na wniosek zainteresowanego)
4/ Stwierdzenie nadpłaty
- wystąpienie nadpłaty ma charakter obiektywny – ex lege obowiązek zwrotu
- prawo do żądania zwrotu nie ma charakteru roszczenia cywilnoprawnego
- obowiązek zwrotu jest zob. publicznoprawnym
* sposoby stwierdzenia nadpłaty:
- podmiot uprawniony dokonuje odopwiedniej zmiany deklaracji pod. (WYJĄTEK)
- decyzje określające wielkość nadpłaty wydaje org.pod.(ZASADA)